Aktualizacja: 30 sierpnia 2026 r.

Nie każdy przedsiębiorca musi być czynnym podatnikiem VAT. Jeżeli prowadzisz niewielką firmę i spełniasz warunki określone w ustawie o VAT, możesz korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT.

Od 1 stycznia 2026 roku podstawowy roczny limit tego zwolnienia wynosi 240 000 zł. Do końca 2025 roku limit wynosił 200 000 zł.

Sama znajomość kwoty nie wystarczy. Trzeba jeszcze wiedzieć, co wlicza się do limitu, kto nie może korzystać ze zwolnienia i od kiedy trzeba rozliczać VAT po jego przekroczeniu.

Na czym polega zwolnienie podmiotowe z VAT?

Zwolnienie podmiotowe wynika z art. 113 ustawy o VAT.

Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia co do zasady:

  • nie dolicza VAT do sprzedaży objętej zwolnieniem,
  • nie rozlicza VAT należnego od tej sprzedaży,
  • nie odlicza VAT od zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną,
  • prowadzi ewidencję sprzedaży pozwalającą kontrolować limit.

Zwolnienie nie oznacza jednak, że przedsiębiorcy nie dotyczą żadne obowiązki związane
z VAT.

Limit zwolnienia z VAT w 2026 roku

Jeżeli prowadzisz działalność przez cały rok, podstawowy limit wynosi 240 000 zł sprzedaży rocznie.

Jeżeli natomiast rozpoczynasz działalność w trakcie roku, limit oblicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności.

Przykład

Przedsiębiorca rozpoczyna działalność 1 lipca 2026 roku. Limit wynosi:

240 000 zł × 184 dni ÷ 365 dni = 120 986,30 zł

Nowa firma rozpoczynająca działalność w połowie roku nie ma więc automatycznie pełnego limitu 240 000 zł.

Co z przedsiębiorcami, którzy w 2025 roku przekroczyli 200 000 zł?

Podwyższeniu limitu towarzyszą przepisy przejściowe. Jeżeli przedsiębiorca w 2025 roku przekroczył 200 000 zł sprzedaży, ale nie przekroczył 240 000 zł, po spełnieniu pozostałych warunków może korzystać ze zwolnienia w 2026 roku.

To istotne dla firm, które utraciły zwolnienie wyłącznie wskutek przekroczenia starego limitu.

Co wlicza się do limitu?

Limit VAT nie zawsze jest równy przychodowi wykazywanemu dla potrzeb PIT. Przy jego ustalaniu stosuje się zasady wynikające z ustawy o VAT.

Dlatego szczególnej uwagi wymagają między innymi:

  • transakcje zagraniczne,
  • sprzedaż majątku firmowego,
  • niektóre usługi finansowe,
  • transakcje dotyczące nieruchomości.

Nie wszystkie czynności zwiększają limit. Przykładowo do limitu nie wlicza się sprzedaży środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Kto nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego?

Niski obrót nie zawsze wystarczy. Ustawa wyłącza możliwość korzystania ze zwolnienia przy określonych towarach i usługach.

Dotyczy to między innymi:

  • usług prawniczych,
  • usług doradczych,
  • usług jubilerskich,
  • usług ściągania długów, w tym factoringu,
  • sprzedaży niektórych towarów akcyzowych,
  • terenów budowlanych,
  • nowych środków transportu,
  • określonych części i akcesoriów do pojazdów,
  • wybranych towarów sprzedawanych na odległość.

Uwaga na doradztwo

W przypadku usług eksperckich, konsultingowych czy szkoleniowych znaczenie ma nie tylko nazwa usługi albo kod PKD, ale przede wszystkim rzeczywisty charakter wykonywanej czynności.

Jeżeli usługa polega faktycznie na udzielaniu porad i rekomendowaniu konkretnych rozwiązań, może zostać uznana za doradztwo, a to może wykluczyć zwolnienie.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu 240 000 zł?

To jedna z najważniejszych zasad. Zwolnienie traci moc od czynności, którą przekroczono limit. Nie od następnej faktury i nie od następnego miesiąca.

Przykład

Przedsiębiorca ma sprzedaż na poziomie 238 000 zł i wykonuje usługę o wartości 5 000 zł. Po tej transakcji jego sprzedaż wynosi 243 000 zł. Cała usługa o wartości 5 000 zł podlega już VAT. Nie dzieli się jej na część zwolnioną i opodatkowaną. Dlatego limit warto kontrolować na bieżąco.

Co zrobić przed przekroczeniem limitu?

Jeżeli sprzedaż szybko rośnie, dobrze przygotować się do przejścia na VAT wcześniej.

Może ono wpłynąć na:

  • ceny,
  • sposób fakturowania,
  • umowy z klientami,
  • rentowność,
  • obowiązki ewidencyjne i księgowe.

Szczególnie ważne jest to przy sprzedaży dla osób prywatnych, ponieważ doliczenie VAT może bezpośrednio wpłynąć na cenę końcową.

VAT-R po utracie zwolnienia

Przedsiębiorca tracący zwolnienie powinien dokonać odpowiedniej rejestracji dla potrzeb VAT na formularzu VAT-R.

Jeżeli wiadomo, że limit wkrótce zostanie przekroczony, warto przygotować rejestrację wcześniej, zamiast reagować dopiero po fakcie.

Czy można dobrowolnie zostać podatnikiem VAT?

Tak. Przedsiębiorca może zrezygnować ze zwolnienia nawet wtedy, gdy nie przekroczył 240 000 zł.

Może to być korzystne zwłaszcza wtedy, gdy firma:

  • ponosi duże wydatki z VAT,
  • inwestuje w sprzęt lub wyposażenie,
  • współpracuje głównie z innymi podatnikami VAT,
  • planuje szybki rozwój.

Z kolei zwolnienie często jest atrakcyjne dla przedsiębiorców sprzedających głównie osobom prywatnym i ponoszących niewielkie koszty z VAT.

Nie ma więc jednej odpowiedzi dobrej dla każdej firmy.

Zwolnienie z VAT nie oznacza braku obowiązków VAT

Przedsiębiorca zwolniony z VAT może nadal mieć obowiązki związane między innymi z:

  • importem usług,
  • VAT-UE,
  • niektórymi transakcjami unijnymi,
  • KSeF.

Dotyczy to szczególnie firm kupujących zagraniczne usługi i subskrypcje, np. reklamy, programy czy narzędzia internetowe.

Zwolnienie z VAT a KSeF w 2026 roku

Podatnicy zwolnieni z VAT również zostali objęci obowiązkowym KSeF. Co do zasady obowiązek dotyczy ich od 1 kwietnia 2026 roku, z uwzględnieniem wyjątków i rozwiązań przejściowych obowiązujących do końca 2026 roku.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule:

„KSeF w praktyce – prosty przewodnik dla mikro i małych przedsiębiorców”.

Czy można wrócić do zwolnienia z VAT?

Tak, ale nie zawsze od razu. Podatnik, który utracił zwolnienie albo sam z niego zrezygnował, może co do zasady wrócić do niego najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił zwolnienie lub z niego zrezygnował. Oczywiście musi ponownie spełniać pozostałe warunki.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi limit zwolnienia z VAT w 2026 roku?

240 000 zł rocznie.

Czy nowa firma ma cały limit 240 000 zł?

Nie, jeżeli rozpoczyna działalność w trakcie roku. Wtedy limit ustala się proporcjonalnie.

Czy przekroczenie limitu o 1 zł powoduje utratę zwolnienia?

Tak.

Czy VAT płaci się tylko od nadwyżki ponad 240 000 zł?

Nie. VAT obejmuje całą czynność, którą przekroczono limit.

Czy każda firma z obrotem poniżej 240 000 zł może być zwolniona?

Nie. Niektóre towary i usługi wyłączają prawo do zwolnienia.

Czy przedsiębiorca zwolniony z VAT może mieć VAT-UE?

Tak. Rejestracja do VAT-UE nie musi oznaczać utraty zwolnienia podmiotowego w Polsce.

Zwolnienie z VAT w 2026 roku – najważniejsze informacje

W 2026 roku podstawowy limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł.

Pamiętaj jednak, że:

  • przy działalności rozpoczętej w trakcie roku limit jest proporcjonalny,
  • nie każda działalność może korzystać ze zwolnienia,
  • nie każdą transakcję wlicza się do limitu,
  • zwolnienie traci się od całej czynności powodującej przekroczenie limitu,
  • przedsiębiorca zwolniony nadal może mieć obowiązki dotyczące VAT-UE, importu usług i KSeF.

Zbliżasz się do limitu 240 000 zł?

Jeżeli Twoja sprzedaż rośnie, warto wcześniej sprawdzić, kiedy dokładnie utracisz zwolnienie i jak wpłynie to na ceny, fakturowanie oraz rozliczenia firmy.

W LIBERTA Księgowość i Szkolenia pomagam przedsiębiorcom w bieżącej obsłudze księgowej i rozliczeniach VAT.

Jeżeli nie masz pewności, czy zwolnienie podmiotowe nadal Ci przysługuje albo zbliżasz się do limitu, skontaktuj się ze mną. Lepiej przygotować firmę do przejścia na VAT wcześniej niż poprawiać rozliczenia po fakcie.

 

Podstawa prawna

 

Stan prawny: 30 sierpnia 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy indywidualnej sytuacji podatnika.

Podobne wpisy

Zaliczka od klienta indywidualnego

Zaliczka od klienta indywidualnego - poradnik dla przedsiębiorcy Jako przedsiębiorca często spotykasz się z sytuacją, że klient indywidualny chce zarezerwować usługę lub towar, wpłacając część ceny z wyprzedzeniem. Taka przedpłata, zwana zaliczką, daje Ci pewność, że...

czytaj dalej

Zaliczka między firmami

Zaliczka między firmami - co przedsiębiorca powinien wiedzieć Wyobraź sobie, że prowadząc firmę, potrzebujesz finansowania na rozpoczęcie projektu, a Twój kontrahent chce zabezpieczyć termin wykonania usługi. Rozwiązaniem jest zaliczka - przedpłata na poczet przyszłej...

czytaj dalej